Jakie światła należy mieć włączone w trakcie jazdy?

Wykorzystywanie odpowiedniego oświetlenia ma ogromne znaczenie, nawet jeśli warunki atmosferyczne wydają się pozornie sprzyjające. Warto więc pamiętać o poszczególnych elementach, które możemy wykorzystać jadąc samochodem i które muszą być stosowane zgodnie z polskim prawodawstwem. Jakie światła należy mieć włączone w trakcie jazdy? I od czego zależy moment, w którym powinniśmy je zmienić? Na te i inne pytania odpowiadamy w naszym artykule. 

Co na to polskie prawo?

Cennym źródłem informacji w tym temacie jest oczywiście ustawa Prawo o ruchu drogowym. Jakie wytłumaczenia możemy w niej znaleźć? Interesujący fragment to chociażby art. 51, zatytułowany “Zasady używania świateł mijania, świateł do jazdy dziennej i świateł drogowych”. Czytamy w nim:  

“1) Kierujący pojazdem jest obowiązany używać świateł mijania podczas jazdy w warunkach normalnej przejrzystości powietrza.

2) W czasie od świtu do zmierzchu w warunkach normalnej przejrzystości powietrza, zamiast świateł mijania, kierujący pojazdem może używać świateł do jazdy dziennej.

3) W czasie od zmierzchu do świtu, na nieoświetlonych drogach, zamiast świateł mijania lub łącznie z nimi, kierujący pojazdem może używać świateł drogowych, o ile nie oślepi innych kierujących albo pieszych poruszających się w kolumnie. Kierujący pojazdem, używając świateł drogowych, jest obowiązany przełączyć je na światła mijania w razie zbliżania się:

• pojazdu nadjeżdżającego z przeciwka, przy czym jeżeli jeden z kierujących wyłączył światła drogowe – drugi jest obowiązany uczynić to samo;
• do pojazdu poprzedzającego, jeżeli kierujący może być oślepiony;
• pojazdu szynowego lub komunikacji wodnej, jeżeli poruszają się w takiej odległości, że istnieje możliwość oślepienia kierujących tymi pojazdami. (…)

4) Na drodze krętej, oznaczonej odpowiednimi znakami drogowymi, kierujący pojazdem może używać przednich świateł przeciwmgłowych od zmierzchu do świtu, również w warunkach normalnej przejrzystości powietrza.”

Rodzaje świateł – co warto wiedzieć?

Oczywiście rodzaje dostępnego oświetlenia, zasady ich wykorzystywania oraz sposób włączania danej funkcji to zagadnienia omawiane w czasie szkolenia na prawo jazdy kategorii B. Niekiedy warto jednak odświeżyć te podstawy i przypomnieć sobie prawidłowy sposób ich wykorzystywania.

Podstawowe rodzaje świateł dostępnych w samochodach osobowych to:

światła mijania, czyli najważniejszy rodzaj świateł: to właśnie one powinny być wykorzystywane przez całą dobę, niezależnie od pory dnia; za ich brak grozi kara w postaci mandatu,

światła drogowe, czyli inaczej światła długie: służą do oświetlenia drogi po zmroku, pozwalają uzyskać mocniejszy, dłuższy snop światła, zapewniając lepszą widoczność i możliwość szybszego przemieszczania się; warto pamiętać, że światła te mogą oślepiać innych uczestników ruchu, dlatego należy stosować je z rozsądkiem (nie mogą one przeszkadzać ani nadjeżdżającemu pojazdowi, ani pojazdowi przed nami),

światła postojowe, czyli inaczej światła pozycyjne: są wykorzystywane w chwili zatrzymywania pojazdu, pomagają na lepsze wyróżnienie naszego samochodu,

światła przeciwmgielne: wykorzystywane są w przypadku małej widoczności i złych warunków atmosferycznych, takich jak mgła, śnieg, czy deszcz; można wykorzystać je także na krętych drogach ze specjalnym oznaczeniem; dzielimy je na światła przeciwmgielne przednie i przeciwmgielne tylne,

kierunkowskazy: to także rodzaj oświetlenia, który służy do sygnalizowania manewru, takiego jak zmiana pasa ruchu albo zmiana kierunku jazdy; kierunkowskazy powinny być wykorzystywane z wyprzedzeniem oraz wyłączane zaraz po dokonaniu manewru,

światła awaryjne: pozwalają zasygnalizować kierowcom, że nasz pojazd uległ awarii i został unieruchomiony w danym miejscu.

Co grozi za nieprawidłowe użycie świateł?

Niewłaściwe oświetlenie pojazdu to wykroczenie, które może skończyć się nie tylko mandatem, ale też punktami karnymi. Brak włączonych świateł mijania w warunkach normalnej przejrzystości powietrza wiąże się z karą finansową, podobnie jak jazda ze światłami przeciwmgłowymi wtedy, gdy mgła nie występuje – te ostatnie oślepiają kierowców jadących za nami i są częstym powodem interwencji policji. Osobną kategorię stanowi używanie świateł drogowych w sposób, który oślepia innych uczestników ruchu. Tu funkcjonariusz ma duże pole do oceny sytuacji, a kierowca naruszający przepisy może spodziewać się nie tylko mandatu, ale też trudniejszej dyskusji o swojej kulturze jazdy. Warto pamiętać, że konsekwencje wykraczają poza samą wysokość kary – punkty karne kumulują się i wpływają na składki ubezpieczenia.

Jak działają nowoczesne systemy oświetlenia?

Współczesne samochody coraz częściej wyposażone są w technologie, które przejmują część decyzji dotyczących oświetlenia. Wśród najbardziej rozpowszechnionych rozwiązań warto wymienić:

• automatyczne światła reagujące na zmianę warunków oświetleniowych,
• adaptacyjne reflektory ksenonowe lub LED śledzące krzywiznę drogi,
• system asystenta świateł drogowych przełączający długie i mijania bez udziału kierowcy,
• matrycowe reflektory wyłączające pojedyncze diody, by nie oślepiać innych,
• doświetlanie zakrętów oparte na danych z nawigacji i czujników kąta skrętu.

Co zrobić, gdy żarówka przepali się w trasie?

Awaria oświetlenia w trakcie podróży zdarza się każdemu kierowcy i warto wiedzieć, jak zareagować. Po pierwsze, ważne jest jak najszybsze sprawdzenie, która konkretnie żarówka nie działa – służy do tego komunikat na desce rozdzielczej lub krótki postój i wzrokowa kontrola wszystkich kloszy. Po drugie, jeśli mamy przy sobie zapasową żarówkę i podstawowe narzędzia, większość świateł w starszych samochodach można wymienić samodzielnie w kilkanaście minut. W nowszych modelach dostęp do reflektora bywa skomplikowany i lepiej zostawić wymianę warsztatowi. W każdym przypadku jazda z niedziałającym oświetleniem po zmroku jest niebezpieczna i nielegalna, a w razie kontroli skutkuje mandatem i koniecznością niezwłocznej naprawy.